Αυτοεκπληρούμενη Προφητεία

IMG_20190714_153209_743.jpg

(φώτο: Βαλάντης Χουτοχρήστος)

Είναι δυνατόν μια εσφαλμένη πεποίθηση, όσο ισχυρή και να είναι, να μπορεί να οδηγήσει τους ανθρώπους να φερθούν αναλόγως ώστε να την επαληθεύσουν; Η κλινική μας εμπειρία μας λέει πως ναι.

Η έννοια της αυτοεκπληρούμενης προφητείας:

Ο κοινωνιολόγος Ρόμπερτ Μέρτον, επινόησε την έννοια της αυτοεκπληρούμενης προφητείας, ορίζοντάς την ως εξής: “η αυτοεκπληρούμενη προφητεία είναι, αρχικά, ένας εσφαλμένος ορισμός μιας κατάστασης που προκαλεί μια νέα συμπεριφορά, η οποία οδηγεί στο να γίνει πραγματικότητα η αρχικά εσφαλμένη σύλληψη της κατάστασης. Αυτή η απατηλή ισχύς της αυτοεκπληρούμενης προφητείας διαιωνίζει την κυριαρχία του λάθους. Γιατί έτσι ο προφήτης παραθέτει την πραγματική πορεία των γεγονότων ως απόδειξη για το ότι είχε εξαρχής δίκιο”.

Ένα παράδειγμα αυτοεκπληρούμενης προφητείας:

Ας το δούμε σε ένα παράδειγμα. Υπήρξε μια συμβουλευόμενη η οποία είχε μόλις αποφοιτήσει από το πανεπιστήμιο, όταν ζήτησε συμβουλευτική υποστήριξη. Κάποιους μήνες νωρίτερα, είχε αποφασίσει να αφήσει το πατρικό της σπίτι, για να συγκατοικήσει με το σύντροφό της. Καθώς είναι μοναχοπαίδι, φοβόταν ότι οι γονείς της θα διαφωνούσαν με την απόφασή της κι έτσι δίσταζε να τους μιλήσει για την ανάγκη της να φύγει μακριά τους.

Τελικά, είχε νοικιάσει στα κρυφά ένα διαμέρισμα με το σύντροφό της και με διάφορες δικαιολογίες κατάφερνε να περνά κάποιες νύχτες εκεί.

Ο καιρός περνούσε και η ίδια εξακολουθούσε να κρατά μυστική την ύπαρξη αυτού του σπιτιού, έως ότου οι γονείς της το ανακάλυψαν τυχαία και ακολούθησε ένας μεγάλος καυγάς. Εκείνοι ένιωθαν πληγωμένοι και θυμωμένοι. Η συμβουλευόμενη είχε επίσης συσσωρευμένο θυμό που έχει προκληθεί από την πίεση κάτω από την οποία ζούσε το τελευταίο διάστημα.

Το κομβικό σημείο στο παραπάνω παράδειγμα είναι ο φόβος. Ίσως από εκεί να ξεκινούν και όλες οι αυτοεκπληρούμενες προφητείες. Φοβόμαστε ότι κάτι δε θα πάει καλά κι αυτό συμβαίνει συνήθως για κάποιο λόγο. Συνήθως το συναίσθημά μας συνδέεται με την ιστορία μας, ακουμπά σε κάτι που μας έχει συμβεί και συχνά τραυματίσει.

Μάλιστα, αν αυτό το τραύμα δεν έχει λεκτικοποιηθεί ώστε να πάρει ψυχικό τόπο, δε σταματά να επανεμφανίζεται, κάποιες φορές σαν μια ασαφής απειλή.

Προσπαθώντας να προστατευτούμε από αυτήν την απειλή, είναι πολύ πιθανό να δράσουμε με πανικό και αγωνία, προκαταλαμβάνοντας καταστάσεις.

Στο παραπάνω παράδειγμα ήταν αναμενόμενο ότι οι γονείς της συμβουλευόμενης θα πληγώνονταν και θα θύμωναν, αφού η κόρη τους κράτησε μια τόσο σημαντική απόφαση κρυφή.

Από την άλλη, πηγαίνοντας πίσω στην ιστορία της, μαθαίνουμε ότι ο ρόλος που είχε στην οικογένεια ήταν να κρατά τις ισορροπίες ανάμεσα στους γονείς της, που βρίσκονταν σε μια άτυπη κόντρα και το μόνο που φαινόταν να τους ενώνει ήταν η κόρη τους. Έτσι ίσως μπορεί να εξηγηθεί το πώς κι εκείνη φοβήθηκε να τους ανακοινώσει ότι έχει φύγει – η πιθανότητα να ανατραπεί η ισορροπία στο πατρικό της ήταν η ασαφής απειλή που την κρατούσε πίσω. Μια απειλή από την οποία προσπάθησε να προστατευθεί με έναν τόσο παράδοξο τρόπο, που τελικά είναι σα να την προσκάλεσε να πραγματοποιηθεί.

Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν, για να αποφύγουμε μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία;

Είναι σημαντικό να μένει ο καθένας στο συναίσθημά του. Να το ακούει και να μάθει με τον καιρό να το αναγνωρίζει. Στη συνέχεια, να προσπαθεί να το επικοινωνήσει με τους σημαντικούς άλλους στη ζωή του, πριν προβεί σε ενέργειες που είναι πιθανόν να υπονομεύσουν τις ίδιες του τις ανάγκες και επιθυμίες.

Όλοι οι άνθρωποι φοβόμαστε μερικές φορές. Ο φόβος αυτός ανακουφίζεται μόνο με την εμπιστοσύνη στην ιδέα ότι οι άλλοι μπορούν να μας καταλάβουν.

Της Κωνσταντίνας Γεραντώνη, Κοινωνικής Λειτουργού.

Πηγή: https://www.psychology.gr/psychotherapy-counselling/2672-aftoekpliroymeni-profiteia.html

Advertisements

Αποτυχίες: Οι δικές μας & των άλλων

alone-sad-tumblr-girl-wallpapers-7

Δεν τα πάει εύκολα κανείς καλά στις μέρες μας με την ιδέα μιας αποτυχίας, μικρής ή μεγάλης..! Δεν είμαστε συχνά έτοιμοι να διαχειριστούμε τόσο τις δικές μας αποτυχίες, όσο όμως και των άλλων…

Έτσι σε μια κρίσιμη φάση της ζωής σου, ενώ μερικοί μπορεί να σταθούν δίπλα σου και να σε ενισχύσουν με νοιάξιμο και ψυχραιμία, κάποιοι άλλοι είναι πιθανόν να προβάλουν πάνω σου εύκολα (και ασυνείδητα) όλο το άγχος και τον πανικό τους, τον θυμό και την αυστηρότητά τους, ακόμα και την ζήλεια ή τον φθόνο τους…

Καλώς ή κακώς, σε μια τέτοια δύσκολη στιγμή εσύ καλείσαι να φροντίσεις πάλι τον εαυτό σου, να πάψεις κάποια στιγμή να τον κατηγορείς, να ξαναβρείς τις δυνάμεις σου, και επιτέλους να παραμερίσεις στην άκρη τις εξιδανικευμένες προσδοκίες & προβολές των άλλων!

Φαίνεται, λοιπόν, και εδώ ότι η σχέση που έχουμε αναπτύξει (και αναπτύσσουμε διαρκώς) με τον εαυτό μας είναι σπουδαίας αξίας και σημασίας. Και δεν έχει καθόλου στοιχεία εγωισμού ή παθολογικού ναρκισσισμού αυτή η μορφή «σχέσης εαυτού». Κάθε άλλο, θα λέγαμε ότι συνιστά έναν δρόμο προς μια πιο γερή προσωπική ταυτότητα και αυτοεκτίμηση..!

Όταν τα πάμε καλά με τον εαυτό μας, τότε τα πηγαίνουμε σίγουρα καλύτερα και με τους άλλους (κανόνας). Τότε σχετιζόμαστε με τους κοντινούς μας πιο γνήσια, πιο αυθεντικά! Τότε μπορούμε και μοιραζόμαστε ευκολότερα τους φόβους και τις ανασφάλειές μας…

…Και μαθαίνουμε πλέον να μην προβάλλουμε διαρκώς στους άλλους ό,τι δικό μας αρνούμαστε (επειδή φοβόμαστε) διακαώς να αντικρίσουμε..!

Βαλάντης Χουτοχρήστος – Ψυχολόγος (Απόφοιτος Παντείου), Ψυχοδυναμικός Ψυχοθεραπευτής, Επιστημονικά Υπεύθυνος του PsychoTherapy Lab

Ο Μύθος του Έρωτα & της Ψυχής

εροσ

Ζούσε κάποτε μια θνητή, κόρη μιας συνηθισμένης οικογένειας με τρία παιδιά, που την έλεγαν Ψυχή. ΄Ηταν τόσο πολύ όμορφη, που από όλα τα μέρη του κόσμου έρχονταν για να την επισκεφτούν και να θαυμάσουν την ομορφιά της. Είχαν φτάσει μάλιστα στο σημείο, να την τιμούν περισσότερο και από τη Θεά Αφροδίτη.

Η Αφροδίτη όταν αντιλήφθηκε τι συνέβαινε, διέταξε τον Έρωτα να δηλητηριάσει τις ψυχές των ανδρών, ώστε να μην επιθυμούν την Ψυχή.

Ωστόσο όμως, στρέφοντας κατά λάθος το βέλος προς τον εαυτό του, την ερωτεύτηκε και ο ίδιος.

Καθώς τα χρόνια περνούσαν, οι γονείς της Ψυχής άρχισαν να ανησυχούν από την έλλειψη μνηστήρων και υποψιαζόμενοι ότι κάποιος θεός είχε αναμιχθεί, αποφάσισαν να ζητήσουν χρησμό. Στους Δελφούς, ο Απόλλων με την καθοδήγηση του Έρωτα έδωσε το χρησμό.

«Η Ψυχή δεν προορίζεται να γίνει γυναίκα κανενός θνητού. Ο σύζυγός της την περιμένει στην κορυφή ενός βουνού και είναι ένα αποκρουστικό τέρας, που κανείς, ούτε θνητός ούτε αθάνατος δεν μπορεί να του αντισταθεί».

Αν και η θλίψη έπεσε βαριά μέσα στην οικογένεια, ωστόσο αποφάσισαν να προχωρήσουν στις διαδικασίες του γάμου με το τέρας.

Ο γάμος έγινε αλλά η Ψυχή δεν μπορούσε να δει το σύζυγό της, αφού εκείνος εμφανιζόταν μόνο βράδυ και πάντα μέσα στο σκοτάδι. ΄Όμως ήταν τόσο τρυφερός και καλόκαρδος που η Ψυχή κατάλαβε πως δεν ήταν δυνατόν να είναι ένα αποκρουστικό τέρας, αλλά αυτός που επιθυμούσε για σύζυγο σε όλη της τη ζωή.

Αν και περνούσαν πολύ όμορφα μαζί, εξακολουθούσε να προβληματίζεται, που δεν τον είχε δει ακόμη.

Κάποτε, η Ψυχή αποφάσισε να επισκεφτεί το πατρικό της. Οι αδελφές της ζηλεύοντας την ευτυχία της Ψυχής, την έπεισαν πως όχι μόνο θα ήταν ένα τέρας αλλά και ότι στο τέλος θα την σκότωνε επίσης και ότι το καλλίτερο που είχε να κάνει ήταν να τον σκοτώσει εκείνη πρώτη.

‘Όταν η Ψυχή γύρισε στο παλάτι της, το ίδιο βράδυ και καθώς ο σύζυγός της είχε αποκοιμηθεί, πήρε ένα λυχνάρι και ένα μαχαίρι, αποφασισμένη να τον σκοτώσει.

‘Όταν το λυχνάρι φώτισε το πρόσωπο του πανέμορφου θεού Έρωτα, η Ψυχή σάστισε τόσο πολύ που το λυχνάρι έγειρε και το καυτό λάδι έπεσε πάνω στον Έρωτα, που ξυπνώντας από τον πόνο, πέταξε μακριά από την Ψυχή λέγοντάς της πως η καχυποψία της σκότωσε την αγάπη τους και πως δεν θα μπορούσαν πλέον να είναι μαζί, αφού αυτή που ήταν μια θνητή, είδε το πρόσωπο ενός θεού.

Μάταια η Ψυχή περιπλανιόταν και αναζητούσε τον Έρωτα . Η καρδιά της ήταν γεμάτη θλίψη. Κάποτε βρέθηκε στο ναό της θεάς Δήμητρας που συγκινημένη από την ιστορία της, της πρότεινε να παρακαλέσει τη θεά Αφροδίτη, να της επιτρέψει να δει τον αγαπημένο της.

Η Αφροδίτη είχε φυλακίσει τον Έρωτα μέχρι να ξεχάσει την Ψυχή και να επουλωθούν τα τραύματά του από το λάδι. Είπε στην Ψυχή ότι θα της επέτρεπε να τον δει, αν περνούσε με επιτυχία τρεις δοκιμασίες.

Στις δύο πρώτες δοκιμασίες, η Ψυχή τα κατάφερε, η τρίτη όμως απαιτούσε να κατέβει στον Άδη και να της φέρει το κουτί της Περσεφόνης. Το κουτί αυτό περιείχε το μαγικό ελιξήριο της ομορφιάς και η Ψυχή απαγορευόταν να το ανοίξει.

Η Ψυχή πήρε το κουτί αλλά δεν άντεξε στον πειρασμό να ανοίξει το κουτί και να πάρει λίγο από το ελιξήριο για τον εαυτό της. Το κουτί όμως δεν περιείχε κανένα ελιξήριο αλλά το Μορφέα, που την έριξε αμέσως σε βαθύ ύπνο.

‘Όταν ο΄Έρωτας έμαθε τι έπαθε η αγαπημένη του, δραπέτευσε από το παλάτι της θεάς Αφροδίτης και πετώντας στον Όλυμπο, παρακάλεσε τον Δία να σώσει την Ψυχή.

Ο Δίας συγκινημένος από τη βαθιά αγάπη του θεού Έρωτα, έκανε αθάνατη την Ψυχή, επιτρέποντας στο ερωτευμένο ζευγάρι να ενωθεί μαζί για πάντα.

Πηγή (πρωτότυπο άρθρο): https://enallaktikidrasi.com/2013/12/o-mythos-tou-erota-kai-tis-psychis/

Εκφράσου με Θετικές Λέξεις: Πως τα Λόγια Αναδομούν τον Εγκέφαλο!

positive-words-12

Ο Δρ Andrew Newberg, νευροεπιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Τόμας Τζέφερσον και ο Mark Robert Waldman, εμπειρογνώμονας σε θέματα επικοινωνίας, συνεργάστηκαν για τη συγγραφή του βιβλίου, «Οι λέξεις μπορούν να αλλάξουν τον εγκέφαλό σας» (Words Can Change Your Brain). Σε αυτό γράφουν πως «μία λέξη έχει τη δύναμη να επηρεάσει την έκφραση των γονιδίων που ρυθμίζουν τη φυσική και συναισθηματική κατάσταση του ατόμου».

Όταν χρησιμοποιούμε λέξεις γεμάτες θετικά μηνύματα, όπως «αγάπη» και «ειρήνη», μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο λειτουργίας του εγκεφάλου μας μέσω της αύξησης της γνωστικής λογικής (νόησης) και την ενίσχυση της δραστηριότητας στην περιοχή του μετωπιαίου λοβού. Χρησιμοποιώντας πιο συχνά θετικές λέξεις από ό, τι αρνητικές, μπορούμε να ενεργοποιήσουμε τα κέντρα λειτουργίας του εγκεφάλου, παρακινώντας τα να δράσουν.

Απ’ την άλλη πλευρά, όταν χρησιμοποιούμε αρνητικές λέξεις, αποτρέπουμε την παραγωγή ορισμένων νευροχημικών ουσιών, οι οποίες συμβάλλουν στον έλεγχο του άγχους. Όλοι μας είμαστε από τη φύση μας προγραμματισμένοι να έχουμε ανησυχίες και ανασφάλειες. Αυτή είναι μια κατάσταση που μας την επιβάλει ο αρχέγονος εγκέφαλός μας και μας προστατεύει από επικίνδυνες καταστάσεις, στις οποίες ενδέχεται κάποιες φορές να βρεθούμε, για να επιβιώσουμε.

Έτσι, όταν εκφράζουμε αρνητικές λέξεις με το λόγο και την σκέψη μας, αυξάνουμε τη δραστηριότητα στην περιοχή του εγκεφάλου που ελέγχει τον φόβο (την αμυγδαλή) με αποτέλεσμα την έκλυση ορμονών του στρες που κατακλύζουν τον οργανισμό μας. Αυτές οι ορμόνες και οι νευροδιαβιβαστές διακόπτουν την λογική σκέψη και τις συλλογιστικές διεργασίες στον εγκέφαλο και αναστέλλουν την κανονική του λειτουργικότητα. Οι Newberg και Waldman γράφουν, «Οι λέξεις θυμού στέλνουν μηνύματα συναγερμού στον εγκέφαλο και τμηματικά διακόπτουν τα κέντρα της λογικής που βρίσκονται στον μετωπιαίο λοβό».

Ένα απόσπασμα από το βιβλίο τους, μας υποδεικνύει πώς να χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις ώστε να μπορέσουμε να αλλάξουμε κυριολεκτικά την πραγματικότητά μας:

«Έχοντας μια θετική και αισιόδοξη λέξη στο μυαλό σας, θα διεγείρετε την δραστηριότητα στον μετωπιαίο λοβό. Η περιοχή αυτή περιλαμβάνει συγκεκριμένα κέντρα της ομιλίας που συνδέονται άμεσα με το κινητικό φλοιό, που σας ωθεί να κάνετε δραστηριότητες. Η έρευνα μας έχει δείξει πως όσο περισσότερο επικεντρώνεστε στις θετικές λέξεις, τόσο περισσότερο αυτές θα αρχίζουν να επηρεάζουν άλλες περιοχές του εγκεφάλου.

Οι διεργασίες στο βρεγματικό λοβό αρχίζουν να αλλάζουν, με αποτέλεσμα να αλλάζει και η αντίληψή που έχετε για τον εαυτό σας και τους ανθρώπους γύρω σας. Έχοντας θετική άποψη για τον εαυτό σας, θα σας προϊδεάσει να βλέπετε την καλή πλευρά των άλλων, αντιθέτως μια αρνητική εντύπωση του εαυτού σας θα σας γεμίζει με προκατάληψη και μεροληψία προς τους άλλους και θα είστε συνεχώς καχύποπτοι και με αμφιβολίες γι’ αυτούς. Με την πάροδο του χρόνου η δομή του θαλάμου σας θα αλλάξει ανταποκρινόμενη στα λόγια, τις σκέψεις και τα συναισθήματα της συνείδησής σας. Οι αλλαγές στον θάλαμο του εγκεφάλου επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα».

Μια μελέτη του Positive Psychology εξέτασε περαιτέρω τις επιπτώσεις της χρήσης θετικών λέξεων. Σε μια ομάδα ενηλίκων ηλικίας 35-54 δόθηκε ένα ερωτηματολόγιο για να συμπληρωθεί στο τέλος της μέρας, που αφορούσε την καταγραφή τριών θετικών γεγονότων που τους συνέβησαν κατά τη διάρκεια της μέρας εξηγώντας, παράλληλα, τη σημασία τους και το γιατί ήταν θετικά γι’ αυτούς. Στους τρεις μήνες που ακολούθησαν, τα αποτελέσματα έδειξαν πως οι βαθμοί ευτυχίας συνέχισαν να αυξάνονται, και τα άσχημα συναισθήματά μειώνονταν. Το ερωτηματολόγιο τους έκανε να εστιάζουν στις θετικές ιδέες και στα όμορφα συναισθήματα που αποκόμιζαν κατά τη διάρκεια της μέρας, με αποτέλεσμα να βελτιώσουν την ευεξία τους και την ομαλή λειτουργικότητα του εγκεφάλου τους.

Πως όλα τα παραπάνω μπορούν να εφαρμοστούν από σας; Εάν έχετε παράπονα από τη ζωή σας, δοκιμάστε να καταγράψετε πόσο συχνά χρησιμοποιείτε αρνητικές λέξεις και εκφράσεις. Μπορεί να εκπλαγείτε όταν διαπιστώσετε πόσο απλή είναι η λύση για να αποκτήσετε μια καλύτερη ζωή! Αρχίστε να αντικαθιστάτε τις αρνητικές λέξεις με θετικές και αλλάξτε τη ζωή σας!

Πηγή: https://share24.gr/ekfrasou-thetikes-lexis-pos-ta-logia-anadomoun-ton-egkefalo/

Τα Αρνητικά Συναισθήματα και η Χρησιμότητά τους

IMG_20190616_203441_152.jpg

(φώτο: Βαλάντης Χουτοχρήστος)

«Τα ανέκφραστα συναισθήματα δεν πεθαίνουν. Θάβονται ζωντανά και είναι θέμα χρόνου να εκδηλωθούν, με τρόπο δυσάρεστο.» – Sigmund Freud

Μην κλαις», «Μη στεναχωριέσαι», «Να είσαι δυνατός», «Μην αγχώνεσαι»…
Είναι μερικές από τις εκφράσεις των κοντινών μας ανθρώπων που σπεύδουν να μας παρηγορήσουν αν δεν μας δουν χαρούμενους.

Μα γίνεται να είμαστε πάντα με το χαμόγελο στα χείλη και να ξεπερνάμε δια μαγείας ότι αρνητικό μας σκοτίζει το μυαλό;

Τα συναισθήματα είναι πληθώρα, είτε θετικά είτε αρνητικά. Όλα τα έχουμε ανάγκη σε διαφορετικές φάσεις της ζωής μας και αποτελούν εκφράσεις των όσων βιώνουμε, είναι αναπόφευκτα μέρος του εαυτού μας. Αν αρνούμαστε, λοιπόν, τα συναισθήματα μας είναι σα να αρνούμαστε μέρος του εαυτού μας!

Έχουμε μάθει να αποδεχόμαστε τα θετικά συναισθήματα, όπως είναι η χαρά και η τρυφερότητα ενώ τα αρνητικά συναισθήματα, όπως ο θυμός, η ζήλεια, η λύπη και το άγχος να τα βλέπουμε σαν αγκάθια στη ζωή μας. Μα είναι πράγματι έτσι;

Μάλλον όχι αφού το να βρισκόμαστε σε επαφή με τα αρνητικά μας συναισθήματα μας βοηθάει παράλληλα να είμαστε σε επαφή με τις ανάγκες μας, να θεσπίζουμε τα όρια μας και να προστατεύουμε τον εαυτό μας.

Ο θυμός ακολουθεί όταν κάποια ανάγκη μας δεν καλύπτεται ή κάποιο δικαίωμα μας καταπατάται. Χάρη σε αυτόν μπορούμε να καθορίσουμε τα δικαιώματα μας, το χώρο μας, την αξιοπρέπεια μας. Είναι με λίγα λόγια η αντίδραση στην απογοήτευση.

Το άγχος σε φυσιολογικό βαθμό δύναται να είναι εποικοδομητικό καθώς μας κινητοποιεί προς μια θετική κατεύθυνση.

Ο φόβος εμφανίζεται για να μας προετοιμάσει και να μας προστατεύσει από επικείμενους κινδύνους.

Η ζήλεια ευνοεί το συναγωνισμό ώστε να γίνουμε καλύτεροι όπου κρίνουμε ότι μειονεκτούμε έναντι των άλλων.

Η θλίψη έρχεται ύστερα από κάποια απώλεια ή στέρηση, βοηθώντας μας να διαπραγματευτούμε τις δύσκολες αυτές καταστάσεις και να προχωρήσουμε παρακάτω.

Οι ενοχές και η ντροπή μας βοηθάνε προς μια αξιολόγηση της συμπεριφοράς μας με σκοπό να βελτιωθούμε.

Όλα τα συναισθήματα έχουν νόημα!

Ωστόσο, ακόμα και αν εμείς απαρνούμαστε τα αρνητικά μας συναισθήματα, δεν συμβαίνει το ίδιο και με το σώμα μας. Οι άμυνες του οργανισμού μας θα βρουν άλλον τρόπο για να αποφορτίσουν τον εσωτερικό μας κόσμο από την ένταση που τον χαρακτηρίζει. Η εξωτερίκευση αυτής μπορεί να συμβεί με ποικίλους τρόπους, είτε αυτό λέγεται πονοκέφαλος, είτε στομαχόπονος, είτε δερματική πάθηση είτε ακόμη και οργανική ασθένεια.

Ότι δεν λέει το στόμα μας, το λέει το σώμα μας!

Τα τελευταία χρόνια μεγάλος αριθμός ερευνών υποστηρίζει τη συμβολή των ψυχολογικών παραγόντων για την εκδήλωση ποικίλων νοσημάτων, όπως αυτοάνοσα νοσήματα, καρκίνος, καρδιακές παθήσεις.

Δράση: Πως θα καταφέρουμε να αποδεχτούμε τα αρνητικά συναισθήματα και να τα έχουμε οδηγό στη ζωή μας;

Αρχικά, για να αποδεχτούμε κάτι, χρειάζεται πρώτα να το αναγνωρίσουμε. Πρέπει να μάθουμε ποια είναι τα συναισθήματα, θετικά και αρνητικά, να τα κατονομάσουμε και ύστερα να στρέψουμε την προσοχή προς τον εαυτό μας, αναρωτώμενοι πως νιώθουμε κάθε στιγμή.

Αρκετά χρήσιμο μπορεί να μας φανεί να καταγράφουμε τα όσα νιώθουμε. Αν για παράδειγμα μια κατάσταση μας έχει θυμώσει αλλά όχι μόνο δε νιώθουμε έτοιμοι να την αντιμετωπίσουμε αλλά μετά βίας παραδεχόμαστε στον ίδιο μας τον εαυτό ότι είμαστε ενοχλημένοι, τότε ένα χαρτί και ένα μολύβι ίσως μας βοηθήσει πολύ να οργανώσουμε τις σκέψεις μας και να συμφιλιωθούμε με το συναίσθημά μας.

Ίσως, χρειαστούμε και τη βοήθεια ενός ειδικού για την εκπαίδευση συναισθημάτων αν δυσκολευόμαστε ιδιαίτερα καθώς και για την αναζήτηση λειτουργικών τρόπων εκφόρτισης των συναισθημάτων μας.

Το να αφήνουμε στην άκρη και να «κουκουλώνουμε» ότι δεν μας ευχαριστεί δεν είναι λύση. Το πρόβλημα παραμένει εκεί, μεγαλώνει και δυστυχώς θα βρεθεί πάλι μπροστά μας με μια άλλη μορφή ίσως και χειρότερη.

Ας μην αρνούμαστε, λοιπόν, ότι ανεπιθύμητο συναίσθημα βιώνουμε, ας το αγκαλιάσουμε ως κομμάτι δικό μας που θα μας χαρίσει το δρόμο προς την αυτογνωσία και την ηρεμία!

Της ψυχολόγου Τετώρου Γεωργίας

Πηγή: https://antikleidi.com/2017/06/23/arnitika-sinaisthimata-kai-xrisimotita-tous/

Η «Σύγχυση» του Φρόυντ στην Ακρόπολη

athens_old_01

Μια επίσκεψη στην Ακρόπολη μπορεί να προκαλέσει πολλά και διάφορα συναισθήματα. Ο δέκτης των εικόνων, ο άνθρωπος δηλαδή, είναι ικανός να φτάσει από τα επίπεδα της απλής παρατήρησης ενός αρχαίου θαύματος σε αυτά της απόλυτης έκστασης και θαυμασμού.

Αυτό αφορά όλους τους ανθρώπους. Κανείς δεν αποτελεί εξαίρεση. Ούτε καν ένα από τα σπουδαιότερα μυαλά της ανθρωπότητας. Ο Ζίγκμουντ Φρόυντ, ο πατέρας της ψυχανάλυσης επισκέφθηκε τον Ιερό βράχο τον Σεπτέμβριο του 1904 σε ηλικία 48 ετών.

Όπως ο ίδιος αναφέρει σε κείμενα του τα οποία διασώθηκαν για εκείνη την επίσκεψη, οι ώρες που πέρασε στην Ακρόπολη, ήταν εξαιρετικά σημαντικές. Ο Φρόυντ για εκείνη την εμπειρία του έγραψε ένα γράμμα στον φίλο του Romain Rolllan στο οποίο του εξηγούσε πως ήταν σαν να μην πίστευε ότι το μνημείο αυτό, για το οποίο τόσα είχε μάθει και διαβάσει, υπήρχε όντως!

Έπαθε αυτό που ο ίδιος ονόμασε «σύγχυση της μνήμης»! Με σημερινούς όρους, αυτό που βίωσε ο Φρόυντ στην Ακρόπολη ονομάζεται σύνδρομο «αποπροσωποποίησης – αποπραγματοποίησης» (depersonalization-derealization). Δεν αποτελεί μια μορφή ψύχωσης, αφού ο «ασθενής» διατηρεί την αντίληψη του εξωτερικού κόσμου.

Κορυφαίοι αναλυτές της ψυχιατρικής αναφέρουν πως την αίσθηση της αποπροσωποποίησης την αποτύπωσε ο Νορβηγός ζωγράφος Μούνχ στον διάσημο πίνακά του «Κραυγή». Χρειάστηκαν 32 ολόκληρα χρόνια μετά από εκείνη την επίσκεψη στην Ακρόπολη για να καταφέρει ο ίδιος ο Φρόυντ να αναλύσει σε ικανοποιητικό βαθμό εκείνη την εμπειρία.

Ο Ζίγκμουντ Φρόυντ πάτησε το πόδι του στην Ελλάδα (για πρώτη και τελευταία φορά) στις 3 Σεπτεμβρίου του 1904. Πριν παραθέριζε μαζί με τον αδερφό του στην Τεργέστη. Αρχικά τα δυο αδέρφια ήθελαν να πάνε στην Κέρκυρα αλλά κάτι ο μεγάλος καύσωνας που είχε «χτυπήσει» εκείνη την περίοδο το νησί των Φαιάκων, κάτι το γεγονός πως τα δρομολόγια του ατμόπλοιου της εταιρείας Lloyd με το οποία θα ταξίδευαν ήταν πιο βολικά, και κάπως έτσι κατέληξαν στην Αθήνα.

Το μεσημέρι της 3ης Σεπτεμβρίου 1904, τα δυο αδέλφια φτάνουν στην Αθήνα. Διανυκτερεύουν στον πρώτο όροφο του ξενοδοχείου «Αθηνά», στο δωμάτιο 31. Ο Φρόιντ γράφει στη σύζυγό του Mάρθα για εκείνες τις ώρες στην ελληνική πρωτεύουσα: «Φόρεσα το καλλίτερο πουκάμισο και ανέβηκα στο λόφο της Ακροπόλεως, για δύο ώρες στις 3 Σεπτεμβρίου, για ολόκληρη την ημέρα στις 4 Σεπτεμβρίου» και διηγείται με γλαφυρό τρόπο πως η Ακρόπολη υπερβαίνει κάθε τι που έχει δει μέχρι τότε, ή που μπορεί να φανταστεί κανείς.

Είναι ενδεικτικό πως πάνω από είκοσι χρόνια αργότερα ο Φρόυντ είχε πει πως οι κολόνες στο χρώμα του κεχριμπαριού της Ακρόπολης ήταν τα ωραιότερα πράγματα που είχε δει στη ζωή του και πως καθώς στεκόταν εκεί είχε μια περίεργη ψυχολογική εμπειρία. Ήταν μια παράξενη άρνηση να πιστέψει στην πραγματικότητα αυτού που βρισκόταν μπροστά στα μάτια του και έφερε σε αμηχανία τον αδελφό του ρωτώντας τον αν ήταν αλήθεια ότι βρίσκονταν πραγματικά στην Ακρόπολη!

Από εκεί που μπορεί κανείς να εξάγει χρήσιμα συμπεράσματα για όλα όσα βίωσε ο Φρόυντ με την επίσκεψή του στην Ακρόπολη δεν είναι τα γράμματα προς τη γυναίκα του που σώζονται αλλά ένα άλλο προς τον καλό του φίλο Romain Rolllan (Ρομέν Ρολάν) με τίτλο «Ανάμνηση μιας Διαταραχής στην Ακρόπολη»!

Αναστατωμένος από εκείνη την εμπειρία, που τον σημάδεψε, ο Φρόυντ -32 χρόνια μετά- το 1936 γράφει εκείνο το γράμμα όπου ούτε λίγο, ούτε πολύ προσπαθεί να αυτο-αναλύσει εκείνο που του συνέβη επάνω στην Ακρόπολη και αναφέρει το ταξίδι στην Αθήνα σαν αντικείμενο επιθυμίας ανάμεικτης με ενοχή!

516TD8HXt9L._SX331_BO1,204,203,200_

Γράφει στην επιστολή του στον Ρομέν Ρολάν: «Αμφέβαλα αν θα έβλεπα ποτέ την Αθήνα με τα ίδια μου τα μάτια. Το να πάω τόσο μακριά, να κάνω τον δικό μου δρόμο, μου φαινόταν εκτός κάθε δυνατότητας. Αυτό το αίσθημα ήταν συνδεδεμένο με την οικονομική δυσπραγία και τις φτωχές συνθήκες ζωής μας όταν ήμουν νέος. Και σίγουρα, τα όνειρά μου για ταξίδια εξέφραζαν επίσης το πάθος να αποδράσω από την οικογενειακή ατμόσφαιρα, αυτό το ίδιο πάθος που ωθεί τόσους εφήβους να φεύγουν από το σπίτι. Είχα καταλάβει από καιρό ότι ένα μέρος της επιθυμίας μου να ταξιδέψω οφειλόταν σε αυτή την επιθυμία να έχω ελεύθερη ζωή, με άλλα λόγια στην δυσαρέσκειά μου από την οικογένεια. Όταν κάποιος βλέπει την θάλασσα για πρώτη φορά, όταν διασχίζει τον ωκεανό, πόλεις και πραγματικά τοπία που τα ονειρευόταν από καιρό ως μακρινά και απροσπέλαστα, νιώθει σαν ήρωας που έκανε απίστευτα κατορθώματα.

Θα μπορούσα εκείνη τη μέρα στην Ακρόπολη να είχα πει στον αδελφό μου: «Θυμάσαι που όταν ήμαστε μικροί, περπατούσαμε κάθε μέρα στους ίδιους δρόμους για να πάμε στο σχολείο, και πως κάθε Κυριακή πηγαίναμε στο Πράτερ ή εκδρομή σε ένα μέρος που ξέραμε πολύ καλά; Και τώρα, είμαστε στην Αθήνα, επάνω στην Ακρόπολη! Μα την αλήθεια, διαβήκαμε μεγάλη απόσταση.»

Πρέπει να παραδεχθώ ότι ένα αίσθημα ενοχής μένει συνδεδεμένο με την απόλαυση όταν κάποιος πετυχαίνει τους στόχους του: Ενυπάρχει εδώ κάτι άδικο και απαγορευμένο. Αυτό εξηγείται από την κριτική του παιδιού προς τον πατέρα … όλα συμβαίνουν λες και το πρωταρχικό στοιχείο στην επιτυχία είναι να πας πιο μακριά από τον πατέρα σου, και ταυτόχρονα σαν να ήταν πάντα απαγορευμένο να τον ξεπεράσεις. Ο πατέρας μας ήταν έμπορας, δεν είχε κάνει λυκειακές σπουδές, η Αθήνα δεν σήμαινε πολλά πράγματα για εκείνον. Έτσι, αυτό που μας εμπόδιζε να απολαύσουμε το ταξίδι μας ήταν ένα αίσθημα λύπησης».

Και αφού αναλύει όλα όσα ένιωσε και βίωσε εκείνες τις ώρες που έμεινε στον Ιερό Βράχο σημειώνει με έναν τρόπο συγκλονιστικό: «Ξέρετε ότι το επιστημονικό μου έργο έχει ως σκοπό να ερμηνεύσει ασυνήθη, περίεργα και παθολογικά φαινόμενα του ψυχικού κόσμου, που σημαίνει το καθορισμό των ψυχικών δυνάμεων που ενεργούν και την ανακάλυψη των ψυχικών μηχανισμών. Αυτό το επιχειρώ κατ’ αρχάς στον ίδιο τον εαυτό μου, κατόπιν στους άλλους και τελικά τολμώ να επιθυμώ να το δω να εφαρμόζεται σ΄ ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ένα τέτοιο φαινόμενο εβίωσα στον εαυτό μου πριν από χρόνια, το 1904, και δεν το κατανόησα ποτέ. Ξανά και ξανά επανέρχεται τα τελευταία χρόνια στη μνήμη μου και δεν ξέρω γιατί. Τελικά αποφάσισα ν’ αναλύσω το βίωμα αυτό, και ιδού το αποτέλεσμα: Σύγχυση της μνήμης στην Ακρόπολη»!

Αυτό το γράμμα, όπως εύκολα αντιλαμβάνεται κανείς, δεν είναι ένα απλό γράμμα. Είναι η αφετηρία απ’ όπου σπουδαίοι ψυχαναλυτές κατάφεραν να εξηγήσουν πολλές ανθρώπινες συμπεριφορές όπως το σύνδρομο της «αποπροσωποποίησης-αποπραγμάτωσης»!

Παράλληλα, δεν είναι τυχαίο -αν κρίνει κανείς από τέτοιου είδους γραπτά- πως η επίδραση του Φρόυντ δεν περιορίστηκε μόνο στην ψυχολογία και την ψυχιατρική, αλλά ταυτόχρονα απλώθηκε σε πολλούς τομείς της επιστήμης (ανθρωπολογία, κοινωνιολογία, φιλοσοφία) και της τέχνης.

Σχεδόν τρία χρόνια μετά από εκείνη την επιστολή, ο Ζίγκμουντ Φρόυντ άφησε την τελευταία του πνοή στο Λονδίνο, στις 23 Σεπτεμβρίου του 1939, σε ηλικία 84 ετών.

Πηγή: https://www.newsbeast.gr/weekend/arthro/2844439/otan-zigkmount-froint-anevike-stin-akropoli-epathe-sigchisi-tis-mnimis

Παντοδύναμος Έλεγχος

How-to-Deal-with-a-Control-Freak
Το νεογέννητο αντιλαμβάνεται ως εσωτερική, τρόπον τινά, την πηγή όλων των γεγονότων που του συμβαίνουν. Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι αν ένα βρέφος κρυώνει και το άτομο που το φροντίζει το αντιληφθεί και του προσφέρει ζεστασιά, τότε το βρέφος θα βιώσει μια προγλωσσική εμπειρία, στην οποία δίνει την ερμηνεία ότι με κάποιο μαγικό τρόπο έχει εξασφαλίσει ζεστασιά.
Η αίσθηση ενός ατόμου ότι έχει την ικανότητα να επηρεάσει τον κόσμο, ότι έχει δύναμη επιρροής, αποτελεί φυσικά μια κρίσιμη διάσταση της αυτοεκτίμησής του, η ύπαρξη της οποίας έχει τις ρίζες της στις βρεφικές και εξωπραγματικές αλλά φυσιολογικές για εκείνη την περίοδο φαντασιώσεις παντοδυναμίας.
Καθώς το παιδί ωριμάζει, αυτή η φαντασίωση δίνει τη θέση της σε μια φάση δευτερογενούς παντοδυναμίας, στην οποία ένα ή περισσότερα πρόσωπα που φροντίζουν το παιδί θεωρούνται από το ίδιο παντοδύναμα. Τελικά, καθώς το παιδί ωριμάζει περισσότερο, έρχεται αντιμέτωπο με το δυσάρεστο γεγονός ότι κανένα άτομο δεν έχει απεριόριστες δυνάμεις.
Κάθε υγιής ενήλικος που αναγνωρίζει ότι η δύναμη των ανθρώπων δεν είναι απεριόριστη θα πρέπει να έχει βιώσει με ασφάλεια την πρώιμη περίοδο της ζωής του, κατά την οποία απολάμβανε ελεύθερα τις φυσιολογικές, για το εξελικτικό του στάδιο, αυταπάτες αναφορικά τόσο με την παντοδυναμία του εαυτού του όσο και με την παντοδυναμία των ατόμων από τα οποία εξαρτιόταν άμεσα.
Ο καθένας από εμάς που «διαισθάνθηκε» ότι κάτι καλό θα συμβεί σε κάποιο τυχερό παιχνίδι και στη συνέχεια κέρδισε, γνωρίζει πόσο θελκτική είναι η αίσθηση του παντοδύναμου ελέγχου.
Εάν η προσωπικότητα ενός ατόμου είναι οργανωμένη γύρω από την αναζήτηση και την απόλαυση της αίσθησης ότι ασκεί αποτελεσματικά την παντοδυναμία του, και ότι όλα τα άλλα πρακτικά και ηθικά ζητήματα έχουν μόνο δευτερεύουσα σημασία, τότε εύλογα αυτή η προσωπικότητα μπορεί να θεωρηθεί ψυχοπαθητική.
Είναι συνηθισμένη η άποψη ότι οι περισσότεροι εγκληματίες είναι ψυχοπαθείς και το αντίστροφο. Παρ’όλα αυτά, θα πρέπει να τονίσουμε ότι υπάρχουν πολλά άτομα που, αν και σπάνια παραβιάζουν το νόμο, έχουν προσωπικότητα που καθοδηγείται από την άμυνα του παντοδύναμου ελέγχου. Η μελέτη του Bursten αναφέρει ότι αυτά τα άτομα προβαίνουν στο συνειδητό χειρισμό των άλλων προκειμένου να αποφύγουν το άγχος και να διατηρήσουν την αυτοεκτίμησή τους.
Μια βασική ενασχόληση αλλά και ευχαρίστηση των ατόμων με προσωπικότητα που κυριαρχείται από παντοδύναμο έλεγχο είναι «να τη φέρνουν» στους άλλους. Τέτοια άτομα συναντά κανείς σε επιχειρήσεις που απαιτούν δόλο, προσωπική κυριαρχία σε βάρος οποιουδήποτε άλλου ενδιαφέροντος και ανάληψη ριψοκίνδυνων εγχειρημάτων. Τα άτομα αυτά απαντώνται σε ηγετικούς ρόλους σε επιχειρήσεις και σε άλλους χώρους τέτοιου τύπου, καθώς και σε επαγγέλματα που έχουν σχέση με πωλήσεις, στους ηγέτες αιρέσεων και στις βιομηχανίες της διαφήμισης και της ψυχαγωγίας και οπουδήποτε αλλού υπάρχει μεγάλη πιθανότητα άσκησης ανελέητης εξουσίας.
Απόσπασμα από το βιβλίο «Ψυχαναλυτική Διάγνωση» της Nancy McWilliams, Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα